ALTAS CAPACIDADES E CREATIVIDADE (1ª parte)

QUE É A CREATIVIDADE?

A miúdo confundimos ser creativo con ter talento artístico e son cousas distintas aínda que relacionadas. Unha persoa creativa pode selo en ámbitos de diversa índole, un deles o artístico. Pero a definición de "ser creativo" pasa por atopar solucións novas e genuinas a problemas que aínda non teñen resposta. Non son só problemas matemáticos, senón a solución a como arranxar un xoguete ou como dar unha mala noticia a mamá sen que se enfade. Isto último adoitamos chamalo "manipulación" de forma inxusta. O único que fai o neno é buscar de forma creativa unha resposta útil.

QUE PAPEL XOGA NOS PERFÍS DE ALTAS CAPACIDADES?

O talento artístico pode ser un dos talentos dun neno con altas capacidades, ata pode ser un talento único. Os nenos con altas capacidades poden adscribirse ao concepto talento único si destacan nun área moi precisa do coñecemento, talento complexo si destaca en varias e superdotado si destaca en todas as áreas. E si, todos son creativos e este é un dos signos que os delatan. Pero si buscamos só talento artístico, estaremos perdendo outros moitos creativos.

ALTAS CAPACIDADES E CREATIVIDADE (2ª parte)

POR QUE DEBEMOS POTENCIAR A CREATIVIDADE?

Os nenos con altas capacidades teñen un pensamento diverxente que lles axuda a pensar fóra da liña. Deste xeito poden compoñer novas solucións con recursos xa existentes. Ademais, teñen unha gran imaxinación que lles fai acudir ao seu mundo de fantasía con frecuencia. Non toleran o aburrimiento e teñen facilidade para inventar e fantasear. Pero as altas capacidades non son unha condición inamovible: son un potencial. E como tal, pode e debe ser desenvolvido e atendido. A creatividade pódese mellorar e eles teñen máis facilidades para alcanzar un desempeño sobresaliente.

COMO PODEMOS POTENCIAR A CREATIVIDADE?

• Descobre que lle apaixona. Si o neno está motivado, non existen límites á súa imaxinación. O adulto non decide que temas son interesantes e cales non. O escarabajo pelotero, os guindastres ou as sirenas, todos son bos temas para empezar a crear.
• Bríndalle o material necesario. Libros, visitas a outros espazos, poñerse en contacto con profesionais da súa área de interese, videos, materiais, experiencias...
• Non contestes todas as súas dúbidas. Si queres que o neno manteña o seu motivación, non lle prives da satisfacción de investigar e descubrir. Detrás de todo científico hai un neno curioso con moitas preguntas que non foron contestadas.
• Sé flexible ás súas ideas. Os nenos con altas capacidades confían firmemente nas súas capacidades e tómanse moi en serio as súas ideas. Poida que non todas che parezan lóxicas ou posibles: deixa que probe e sorpréndeche. Non impoñas o teu criterio nin intentes "ensinarlle a ser creativo".
• Equivocarse está ben. O neno creativo tamén se frustrará e non conseguirá o que buscaba facer en todo momento. Aborda a aceptación dos fallos como un paso máis cara ao acerto.
• Valora as súas ideas. Talvez non che convenza, pero valida o seu proceso e a súa perseveranza na idea.

ALTAS CAPACIDADES

5 pautas educativas diferentes para as familias con fillos e fillas con Altas Capacidades Intelectuais

1º. É importante que lle ofrezamos unha contorna de amor incondicional e afecto positivo, como ao resto dos fillos; por encima de todo, non esquecer que é un neno, non un adulto, que necesita ser querido, apoiado, guiado e ensinado como calquera outro e que segue tendo necesidades propias da súa idade (incluídas as afectivas e emocionais) aínda que as súas capacidades intelectuais estén máis desenvolvidas.

2º. Exercer a nosa autoridade da mesma forma que cos demais fillos, é dicir, establecendo uns límites, normas e pautas adecuados á súa idade, e facendo que se cumpran, é dicir, sen estar condicionadas e coartados polas súas capacidades. Neste sentido, facerlle responsable e partícipe, do mesmo xeito que o resto, das tarefas do fogar, do seguimiento de horarios e rutinas, hábitos de orde, limpeza e coidado persoal, etc. Non tratalo de forma diferencial e especial con respecto aos irmáns, evitando que se considere superior a eles.

3º. Establecer unha comunicación aberta co noso fillo, escoitándoo, respondendo na medida que podamos ou orientalo a buscar respostas ás súas inquietudes. Unha comunicación que nos permita poder falar con el tamén sobre a súa educación. Potenciar un clima de comunicación e diálogo en toda a familia.

4º. Fomentar o seu autoestima e unha imaxe positiva de si mesmo, evitando calquera tipo de etiqueta ("superdotado", "xenio", etc.) que poida levar presión, prexuízos ou expectativas non realistas ou, pola contra, que se senta superior. Reforzar e recoñecer o seu esforzo e os seus logros e avances con mostras de apoio, premios, recoñecemento ante os demais, de igual xeito que fariamos co resto dos nosos fillos e fillas. Aceptar e comprender cando non destaque en algo, xa que pode haber áreas nas que, ata, esté por baixo da media.

5º. Fomentar o seu desenvolvemento social, facilitando as relacións sociais e de amizade con outros nenos e nenas da súa idade, de todo tipo, a través do xogo e da súa participación en diferentes actividades programadas, como deportes en equipo, música, pintura, talleres, campionatos, asociacións, excursións, etc. É importante que estas actividades respondan aos seus intereses e permítanlle ter tempo libre. Desta forma, axudámolo a desenvolver sentimentos de pertenencia e vínculos de amizade, evitando posibles situacións de illamento.

ALTAS CAPACIDADES

10 características frecuentes dos alumnos e alumnas con Altas Capacidades Intelectuais

1. Desenvolven a linguaxe de xeito precoz, cara aos 12 ou 18 meses. Empezan pronunciando moitas palabras e enseguida poden manter unha conversación con vocabulario e léxico propio de fases moi posteriores.

2. Tamén adoitan iniciarse en aprendizaxes específicas (lectura, escritura, matemáticas) antes que os seus compañeiros. Aprenden autónomamente e fan transferencias de coñecementos a outras áreas con naturalidade.

3. Son pícaros moi observadores e curiosos.
4. Prematuramente empezan a preocuparse por temas abstractos e trascendentes, como a orixe da vida e o universo, a morte, a relixión, etc.
5. As súas creacións artísticas e construcións poden ser moi ricas e creativas.
6. Teñen unha gran capacidade de concentración sobre todo en tarefas que captan o seu interese. Son persistentes nos seus obxectivos.
7. Neles predomina o pensamento lóxico e a razón.
8. Poden ser hipersensibles e emocionalmente moi intensos. As súas reaccións emocionais son desmesuradas en relación ás situacións vividas.
9. Adoitan ser enérxicos e activos. Poden ser pícaros moi áxiles e trepadores.
10. Tenden a cuestionar calquera autoridade, ben a dos pais ou a dos mestres. Intentan, case sempre, impoñer o seu criterio. Son desobedientes.

ALTAS CAPACIDADES

Pautas para pais e nais de 
nenos con Altas Capacidades

A continuación mostraremos unha serie de pautas a ter en conta se ten vostede un fillo ou unha filla con altas capacidades. É importante resaltar unha vez máis que cada rapaza e rapaz é única e diferente e que, polo tanto, teñen necesidades persoais diferenciais, pero ao mesmo tempo presentan necesidades comúns.

•Aceptar como é ese rapaz ou rapaza, cos seus éxitos e erros.

•Traballar conxuntamente as necesidades cognitivas, sociais e emocionais.

•Afondar no autoconcepto positivo. Coñecer os seus puntos fortes e as súas debilidades.

•Axudarlle a coñecerse a sí mesmo, a que sepa o que é a alta capacidade e as vantaxes e desvantaxes que isto supón.

•Aceptar a súa sede de aprendizaxe, a súa curiosidade, o seu desexo de ampliar algúns temas. Non frear as súas inquedanzas.

•Acadar un equilibrio entre as propias capacidades e desexos propios e as posibilidades e demandas sociais.

•Recoñecer a súa necesidade de mostrar e contribuír co que sabes.

•Estimulación intelectual, creativa... axeitada e constante.

•Ofrecerlle oportunidades para conectar con outras persoas con quen comparta afeccións e intereses.

A continuación, un vídeo moi interesante sobre o tema: